Blöndun ólíkra tegunda umferðar á gatnamótum Laugavegs og Skólavörðustíg

Eins og flestir vita hefur Laugavegur frá Vatnsstíg að Skólavörðustíg verið gerður að göngugötu um ákveðinn tíma. Neðan við Skólavörðustíg hefst Bankastrætið en þar hefur bílaumferð verið leyfð.

Síðastliðinn mánuð hefur fólk því getað gengið á miðri götunni á hluta Laugavegs. Þar sem göngusvæðið endar við gatnamót Skólavörðustígs ættu gangandi vegfarendur að koma sér aftur upp á gangstéttirnar og rýma götuna sjálfa fyrir bílaumferð. Það gerist þó ekki um leið og sést fólk á miðri götu alveg niður að gatnamótum Ingólfstrætis og stundum jafnvel enn neðar.

Á gatnamótunum er ekkert sem gefur vegfarendum til kynna að svæðið sé í þann mund að breytast. Engar sérstakar merkingar gera gangandi vegfarendum viðvart að þeir séu að nálgast svæði þar sem bílaumferð er leyfð né heldur er bílstjórum gert viðvart að þeir séu að koma inn á svæði þar sem fólk gæti enn verið að ganga á miðri götunni.

Blöndunin virðist fara mjög vel fram. Bílar aka löturhægt og ljóst er að bílstjórar gera sér grein fyrir fólksflæðinu og taka almennt tillit til þess. Bílar stoppa á miðri götu til að hleypa gangandi vegfarendum framhjá og að sama skapi má sjá gangandi vegfarendur taka hliðarspor til að bílar komist um. Á þessu svæði má segja að fólk hafi lagt til hliðar umferðarreglurnar og notast í staðinn við athyglisgáfuna og sammannlega kurteisina. Undirlag svæðisins styður flæðið, en þar eru skil milli gangstéttar og götu lítil sem engin. Engin bílastæði eru á svæðinu svo fólk getur ferðast yfir götuna hvar sem er ef viljinn er fyrir hendi.

Fyrirkomulagið minnir nokkuð á hugmyndafræði samnýtts rýmis (e. shared space). Hugmyndafræðin gengur út á að hverskonar umferðarmerkingar, boð og bönn séu óþörf. Reynt er að afmá skil milli gangandi og akandi umferðar svo sem mest blöndun eigi sér stað. Bent er á að bílstjórar séu mun líklegri til að hægja á sér ef þeir sjá að fólk sé á ferli heldur en ef skilti biður þá um að hægja á sér. Talsmenn hugmyndafræðinnar telja að umferðarmerkingar gefi falska öryggiskennd og skerði getu mannsins til að nema og meta umhverfi sitt. Þannig má segja að óvissan skapi öryggið.

Einhverjir hafa bent á að við þetta skapist mikil slysahætta. Rannsóknir á svæðum og/eða gatnamótum sem breytt hefur verið samkvæmt lögmálum samnýtts rýmis benda þó til þess að fyrirkomulagið geri svæðin öruggari og slysum fækki. Hins vegar er rétt að benda á að á umræddum gatnamótum við Laugaveg hefur svæðið ekki verið skilgreint sem slíkt heldur hefur þessi lífræna blöndun skapast að sjálfu sér. Mögulega þyrfti að skilgreina svæðið ef þessi háttur verður hafður á í framtíðinni.

Þetta er ekki eina svæðið í Reykjavík þar sem slík blöndun milli mismunandi tegundar umferðar hefur náðst. Gott dæmi er til dæmis götusvæðið efst við Skólavörðustíg. Þar má sjá fólk fara yfir götuna hvar sem er, umferð er mjög hæg og bílstjórar virðast vera vakandi fyrir umhverfi sínu. Einstaka sinnum má sjá ferðamann stilla sér upp til að taka mynd af Hallgrímskirkju meðan bíll bíður átekta.

Comments